Het einde van een tijdperk: opa en oma zijn er niet meer

Ik hield zijn hand vast. We keken vanuit zijn bed samen naar de fotocollages aan de muur. Ik huilde een beetje.

Hij had me niet herkend toen ik binnenkwam, maar aan de manier waarop hij me begroette kon ik wel merken dat hij voelde dat ik ‘erbij hoorde’. Hij was dement en het was altijd maar de vraag of hij wist wie je was. Soms zag hij me aan voor een van de verzorgsters en soms als een nichtje.

Ik wist dat dit de laatste keer was dat ik hem zou zien. Die ochtend was ik door mijn vader gebeld met de mededeling dat opa geveld was door een longontsteking en dat het misschien verstandig was als ik bij hem langs zou gaan. De vooruitzichten waren niet zo goed.

Gelukkig was hij wakker toen ik binnenkwam. Even was ik bang dat ik naar woorden zou moeten zoeken, maar toen ik eenmaal naast zijn bed geknield zat kwamen die vanzelf. Door de dementie waren gesprekken soms wat lastiger, maar de fotoboeken en de fotowand boden altijd gespreksstof.

Beelden van vroeger flitsten door mijn hoofd. Ik zag mezelf weer als klein meisje bij opa en oma op de camping. Aan het ontbijt, met een pot Bebogeen voor mijn neus. Mijn moeder vond de karamelpasta altijd veel te zoet en te plakkerig voor op brood, maar bij opa en oma mocht het. Ook muntdropjes brengen me direct terug naar die tijd. Mijn oma had er altijd wel een paar in haar tas. Zelf kon ze de dropjes helemaal niet goed eten vanwege haar kunstgebit, maar toch deed ze het. En we konden er dan heel erg om lachen als de boel weer aan haar tanden zat geplakt.

Mijn opa was veelal op de achtergrond aanwezig. Hij bood immer een luisterend oor en zorgde steevast voor thee en koffie. Mijn oma was grotendeels blind dus nam hij altijd dat soort taken op zich. Je hoorde hem al van verre aankomen met het dienblad. Met zijn ietwat trillerige handen rinkelden de kopjes en schoteltjes je tegemoet. Ik heb al zo vaak gedacht dat dat dienblad een keer door de kamer zou vliegen, maar het ging altijd net goed.

Opa kuchte. Ik hoorde dat hij daar maar weinig kracht voor had. Het bracht me weer even terug naar de realiteit.

Het moment van weggaan, dat vond ik het moeilijkst. Mijn benen waren loodzwaar toen ik opstond. Het was alsof ik niet weg kón. Hoe bepaal je nu het moment dat je voor de allerlaatste keer een kus op zijn wang drukt en de kamer verlaat?

Ik probeerde de laatste minuten dat ik daar was alles in me op te nemen. Van de bloemetjes voor het raam. Tot de breiwerkjes van oma aan de muur. Tot de pop met het rode jurkje die al jaren bij hun op de kast stond. En natuurlijk het gezicht van opa. Zijn lieve, trouwe, helderblauwe ogen.

Ik slikte. Het was tijd om te gaan. Nog een laatste kus, nog een laatste aai, nog een laatste keer sprak ik de woorden ‘dag opa’.

Op het moment dat ik dit schrijf ligt de ketting van mijn oma naast me. Een mooi erfstuk dat aan mij is toebedeeld. Precies een jaar geleden hield voor haar het leven op. Opa bleef toen eenzaam achter. Hij was verloren zonder haar. Hij was haar ogen omdat ze blind was, maar zij zijn hersenen omdat zijn brein niet altijd meewerkte.

Nu zijn ze er beide niet meer. Het einde van een tijdperk. Ze werden allebei 90 jaar.

Ik weet niet of ze elkaar ooit nog treffen, maar ik voel dat het goed is zo. De wetenschap dat ze beide een kort ziektebed hebben gehad en op natuurlijke wijze zijn gegaan, stemt me gerust.

Ik koester mijn warme herinneringen.

Bedankt opa en oma. Voor alle logeerpartijtjes, broodjes Bebogeen, muntdropjes, Sinterklaasfeesten, ouderwetse gehaktballen en kopjes thee. Bedankt voor alle gesprekken, medeleven en de betrokkenheid bij alles wat ik deed.

Dag opa, dag oma.

Dit vind je misschien ook leuk

23 reacties

  • Reageren
    Kirsten Mamagisch
    09/06/2019

    ❤️

    Mooi beschreven, Sanne. Afscheid nemen is gewoon ruk, zeker als je ze zo lang bij je hebt gehad. Koester je fijne herinneringen!
    Kirsten Mamagisch onlangs geplaatst…Fietsen door de regen, of toch maar met de auto?My Profile

    • Reageren
      La Vie Sanne
      09/06/2019

      ja, de herinneringen zijn me heel dierbaar!

  • Reageren
    Vanessa
    09/06/2019

    Lieve Sanne. Veel sterkte met je verlies!!
    Mooi geschreven.

    • Reageren
      La Vie Sanne
      09/06/2019

      Dankjewel Vanessa -x-

  • Reageren
    Eke
    09/06/2019

    Wat mooi geschreven Sanne, zo gek om opeens geen opa en oma meer te hebben! Heel veel sterkte! Dementie is zo naar, mijn moeder heeft het, veel te jong en dar vind ik zo verdrietig.
    Wat een mooie foto trouwens, net of Isé daar zit.

    • Reageren
      La Vie Sanne
      09/06/2019

      Wat verdrietig van je moeder Eke. Het is inderdaad een hele nare aandoening..

  • Reageren
    Wilma
    09/06/2019

    ❤❤❤

  • Reageren
    Yvonne
    09/06/2019

    Verdrietig, maar een mooi eerbetoon aan je opa en oma.

    • Reageren
      La Vie Sanne
      09/06/2019

      Dankjewel Yvonne. Het voelde goed om mijn hart te luchten op papier.

  • Reageren
    Connie
    09/06/2019

    Het waren zulke lieve mensen met altijd een vriendelijk woord een dikke omhelzing en ze namen de tijd voor je.
    Ze hebben een speciaal plekje in mijn hart. Mooi en herkenbaar geschreven Sanne. Sterkte met het verlies x

  • Reageren
    Josette
    09/06/2019

    Mooi geschreven.
    Jouw opa en oma hebben jou mooie herinneringen gegeven.
    En die moet je vooral koesteren, zulke momenten.
    En zolang jij nog aan ze denkt, zijn ze nog in je hart.
    Lieve Sanne heel veel sterkte deze tijd❤.

    (En ik weet wat dementie veroorzaakt heb zelf 10 jaar op en verpleeg afdeling met dementerenden ouderen gewerkt).

    • Reageren
      La Vie Sanne
      09/06/2019

      dankjewel Josette! De herinneringen blijf ik altijd bij me dragen. xx

    • Reageren
      Reiny
      09/06/2019

      Mooie herinneringen 💕
      Sterkte!

  • Reageren
    Brenda
    09/06/2019

    Wauw wat mooi geschreven! ❤️ Heel veel sterkte! 🌹

    En wat lijkt Isé op jou als ik naar die prachtige foto kijk. 😍

    • Reageren
      La Vie Sanne
      09/06/2019

      Ja Isé lijken wel op elkaar zo he, haha.

  • Reageren
    Jill
    09/06/2019

    Zo mooi geschreven! Tranen in mijn ogen. Sterkte!

    • Reageren
      Sanne
      09/06/2019

      Ooohhw… Heel veel sterkte… Wat beschrijf je dat lief! Tranen over mijn wangen.. Ik ben al net een fasetje verder. Waarin mijn ouders, de opa en oma van mijn ventjes echt heel oud worden. Ik merk dat ik dat zoooo moeilijk vind soms!

      • Reageren
        La Vie Sanne
        09/06/2019

        Oja, van mijn ouders zou ik het ook heel, heel lastig vinden. Zo gek als ineens de generatie boven je wegvaagt.

    • Reageren
      La Vie Sanne
      09/06/2019

      Dankjewel Jill! <3

  • Reageren
    Laura
    09/06/2019

    Wow Sanne, wat heb je dit mooi geschreven, zo ontroerend! Mijn beppe is afgelopen april overleden.. En mijn laatste woorden tegen haar waren ook: dag beppe. Dit heb ik ook op het lint laten zetten van het rouwstuk. Bijzonder hoe dan al die herinneringen ineens boven komen.. En nu nog… heel veel sterkte 🌹

  • Reageren
    Petra
    10/06/2019

    Zo, deze komt even binnen 😢 mijn opa is afgelopen 21 mei overleden en ik begrijp en voel precies wat je schrijft.
    Mijn opa was ook dementerend en hij mocht 95 jaar worden. Het is goed zo, maar toch ook heel verdrietig.
    Sterkte 😘

  • Reageren
    Natasja
    10/06/2019

    Heel veel sterkte Sanne. Ik heb je blog met tranen in mijn ogen zitten lezen. Wat heb je dit prachtig beschreven! Xxx
    Natasja onlangs geplaatst…OMG! Ik heb mijn eigen mama (to-be) podcast serie!My Profile

  • Reageren
    Wendy (B)
    15/06/2019

    Knuf Sanne!
    Koester al die mooie momenten van hun!

  • Laat een reactie achter

    CommentLuv badge

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.